Prof. Dr. Emin Ünüvar Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı, Işıklar cad. Şükran Ap No:10, D:2, Küçükbakkalköy, Ataşehir. 0(216)5772030 ve 0(552)3080510
Prof. Dr. Emin Ünüvar

Merhaba, internet sitem üzerinden tecrübelerimi sizlerle paylaşmaktan büyük mutluluk duyacağım.



Sağlık dolu günler dilerim.



Gazi ve Şehitlerimizin bizlere olan emanetleri, şehit ve gazi çocuklarına ücretsiz hizmet sunmaktayım.



Mapfre, Allianz, AXA, Groupama, Anadolu, Acıbadem, Demir Hayat, Ergo, Euroka, Güneş sigortaları ve İş Bankası ile anlaşmalıyız.


Doktora Sor
Koronavirüs enfeksiyonları ve korunma yolları

Koronavirüs Enfeksiyonları ve Korunma Yolları: Coronavirus, COVID-19 

 

Koronavirüsler (Coronavirus) taksonomide Coronaviridae ailesinde yer alan bir solunum yolu virüsü grubudur. Hayvanlarda, memelilerde, kuşlarda ve insanlarda da enfeksiyon yapabilen bir etkendir. Enfeksiyonlar çoğu kez hayvanlarda gözlenirken nadiren insanlara da hayvanlardan geçebilir, bir zoonoz enfeksiyonudur. Yakın geçmişte 2002 SARS virüsü yine Uzak Doğuda Çinden kaynaklandı ve yayıldı. Bu SARS salgınında kediler ön plandaydı. Daha sonraki yıllarda Arap yarımadasında 2012 yılında develerden insanlara geçtiği gösterilen MERS virüsü enfeksiyonu görüldü. Yıllar içinde SARS ve MERS  koronavirüs enfeksiyonları geriledi ve yeni vaka saptanmadı.

 

En son Aralık 2019 başında Çin’in Wuhan şehrinde hayvansal ürünlerin satıldığı bir pazardan tam kaynağı bilinemese de bu odaktan bulaştığı kabul edilen yeni bir koronavirüsün (COVID-19), mutant bir suşun insanları enfekte ettiği saptandı. Mutant virüs demek daha önce bilinmeyen, dünyada olmayan yeni bir virüs tipi anlatır. Bu etkenin bulaştığı insanlarda Aralık 2019’un son haftasında klinik hastalık bulguları görüldü ve 31.Aralık.2019’da WHO yeni bir mutant korona virüsü gösterdi. Ocak 2020 ayında ise vaka sayısı Çin başta olmak üzere hızla arttı ve dünyanın farklı ülkelerinde de çok sayıda olmasa da yeni vakalar eklendi. Vaka sayısı bugün itibariyle 2.000.000 tanımlı vakaya ulaşmış ve yaklaşık 120.000 civarında hasta kaybedilmiştir. Özetle, yeni mutant bir korona virüs suşu, kaynağı henüz tam belli değil, insandan insana da bulaşma riski mevcuttur. Bilinenler bugün bu düzeydedir. Maalesef halen enfeksiyon kaynağı kesin olarak bilinememektedir, gösterilememiştir.

 

Hastalığın kuluçka süresi ortalama 2-14 gün arasındadır. Hastalığın özelliklerine gelirsek ateş, halsizlik, kusma, daha sonraları öksürük, ishal ve sonunda da nefes darlığı gelişmekte ve hastaneye, bazı vakalar da yoğun bakım ünitelerine yatırılmakta, orada izlenmektedir. Bulaşma yolu hasta insanlarla yakın temas, damlacık yolu ile olduğu kabul edilmektedir.  Basit laboratuvar testlerinde viral enfeksiyona ait bulgular görülmekte, ilerleyen vakalarda solunum yetersizliği ile böbrek yetersizliği bulguları gelişmektedir. Hastalığın mortalitesi, yani ölüm oranı MERS vakalarından daha yüksek değildir. Bilinen vakalarla yaklaşık %2-6 oranındadır. MERS ise %22 mortaliteye sahiptir. Bugüne kadar olan vakalara bakıldığında hemen hemen tüm vakalar erişkindir, erkekler %70 oranındadır. Yaşlılarda, kronik hastalığı bulunanlarda mortalite ve yoğun bakıma yatma oranı daha yüksektir. Bugüne kadar COVID-19 virüsü ile enfekte çocuk vaka bildirimi oldukça az sayıdadır.

 

Tanısı, viral bazı testlerin yapılması, özel tetkiklerle olmaktadır. Ağır enfeksiyon bulguları ve solunum yetersizliği gösteren vakalarda  laboratuvar inceleme ile kesin tanı konulabilmektedir.

 

Tedavide spesifik özel bir ilaç bulunmamakta, genel enfeksiyon destek tedavileri yapılmaktadır. Özel bazı antiviral ilaçların kullanılabileceğine ait görüşler vardır. Bunlar ancak yoğun bakımdaki hastalarda kullanılabilir.

 

Koronavirüs çocuklara da bulaşabilir. Erişkinlere göre hastalık riski düşük olsa da bulaşma riski mevcuttur. Çocuk yaş grubu içinde en riskli grup bir ya altındaki çocuklar ve allta yatan kronik bir hastalığı bulunanlardır. Bugüne kadarki bilgilerimiz göstermektedir ki tüm koronavirüs hastaları içinde çocukların oranı oldukça düşüktür (%1.6). Çocuklarda klinik semptomlar, hastalık bulguları belirgin olmasa da hastalığı bulaştırıcılıkları olabilir. Ateş, öksürük, nefes almada güçlük, koronavirüs hastası ile temas bulunması gibi bulguları olanların Sağlık Bakanlığı koronavirüs rehberine göre en yakın hastaneye başvurması uygun olacaktır. Şüpheli klinik bulgusu olan ancak testi negatif kalanlar evde izlenebilir. Temas izolasyonu mutlak olmalıdır. Testi pozitif ve klinik bulguları olanlar, özellikle pnömonisi saptananlarda risk durumu göz önüne alınarak hastanede tutulabilir, tedavi başlanabilir. Kimlerin tedavi alacakları, hangi ilaçların kullanılacağı rehberlerde belirtilmektedir, hekimin vereceği karardır. 

 

 

Korunmada yapılabileceklerimiz:  

EVDE KAL, ZORUNLU EVDEN ÇIKACAKSAN TEMASTAN KAÇIN, MASKE TAK, ELLERİNİ YIKA !

  1. Ellerimiz çok iyi bir şekilde su ve sabunla sık sık yıkanmalı
  2. Akut solunum yolu enfeksiyonu geçiren kişilerle temastan olabildiğince kaçınılmalı, ellerimiz sık sık iyice sabunlu su ile yıkanmalı
  3. Özel bir antiseptik, dezenfektan olmasa da virüs etil alkole duyarlı görülmektedir. Ülkemizde yaygın kullanılan el dezenfektanları ve kolonya tercih edilebilir.
  4. Hasta olduğu düşünülen insanlardan uzak durulmalı, kalabalık yerlere mümkünsen gidilmemeli, zaruriyet varsa maske kullanılmalı.
  5. Mümkünse öpüşme, el sıkılması, tokalaşma bir süreliğine olsun yapılmamalı
  6. öksüren, enfeksiyon şüphesi olanlara 1,5 m den daha fazla yaklaşılmamalı
  7. Herkesin değebileceği, kullanabileceği araçlar, eşyalar, ortamlar, sık sık temizlenmeli, ortam sık sık havalandırılmalı
  8. Korunma amaçlı kullanılan maskeler gün sonunda atılmalı, tekrar tekrar kullanılmamalı, mümkünse cerrahi maskeler tercih edilmeli
  9. Beslenme düzenimize dikkat edilmeli, sağlıklı beslenilmeli
  10. Anne sütü ile beslenme desteklenmeli
  11. Çocukluk çağı aşıları aksatılmamlı, uygun zamanda yapılmalıdır.
  12. Gebelerden bebeklerine enfeksiyonun geçtiğinin bulgusu yoktur, gösterilememiştir. Olası risk doğum sonrası annenin hastalığı durumunda gözlenebilir. 
  13. Sağlık otoritelerinin T.C. Sağlık Bakanlığı, WHO, Dünya Sağlık Örgütü önerilerini dikkate alınmalı, panik yapılmamalı

 

Bu önemlerle korunulabilir, bilinen bir aşısı veya etkin, kanıtlı bir tedavisi bulunmamaktadır. Daha önceki SARS ve MERS vakalarına bakıldığında bir süre sonrasında bu koronavirüs enfeksiyonun da gerileyeceği tahmin edilebilir.

 

Güvenilir kaynaklar:

T.C. Sağlık Bakanlığı (www.saglik.gov.tr)

WHO, www.who.org

CDC, www.cdc.gov

www.thelancet.org - https://doi.org/10.1016/ S0140-6736(20)30183-5

      www.nejm.org

 

Son güncelleme: 14.Nisan.2020, Prof.Dr.Emin Ünüvar – Çocuk Sağl. ve Hast. Uzmanı- Ataşehir-istanbul

 

Bu Makaleye Ait Dosyalar

Sınırlı Sorumluluk Beyanı
Web sitemizin içeriği, ziyaretçiyi bilgilendirmeye yönelik hazırlanmıştır. Sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir hekim tedavisinin ya da konsültasyonunun yerini alamaz. Bu kaynaktan yola çıkarak, ilaç tedavisine başlanması ya da mevcut tedavinin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriği, asla kişisel teşhis ya da tedavi yönteminin seçimi için değerlendirilmemelidir. Sitede kanun içeriğine aykırı ilan ve reklam yapma kastı bulunmamaktadır.© 2010 - 2020, Tüm hakları saklıdır. Gizlilik Sözleşmesi. Bu web sitesi CEOTECH tarafından yapılmıştır. Daha detaylı bilgi almak için lütfen tıklayınız.