Prof. Dr. Emin Ünüvar Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı, Işıklar cad. Şükran Ap No:10, D:2, Küçükbakkalköy, Ataşehir. 0(216)5772030 ve 0(552)3080510
Prof. Dr. Emin Ünüvar

Merhaba, internet sitem üzerinden tecrübelerimi sizlerle paylaşmaktan büyük mutluluk duyacağım.



Sağlık dolu günler dilerim.



Gazi ve Şehitlerimizin bizlere olan emanetleri, şehit ve gazi çocuklarına ücretsiz hizmet sunmaktayım.



Mapfre, Allianz, AXA, Groupama, Anadolu, Acıbadem, Demir Hayat, Ergo, Euroka, Güneş sigortaları ve İş Bankası ile anlaşmalıyız.


Doktora Sor
Koronavirüs enfeksiyonları ve korunma yolları

Koronavirüs Enfeksiyonları ve Korunma Yolları: Coronavirus, COVID-19 

 

Koronavirüsler (Coronavirus) taksonomide Coronaviridae ailesinde yer alan bir solunum yolu virüsü grubudur. Hayvanlarda, memelilerde, kuşlarda ve insanlarda da enfeksiyon yapabilen bir etkendir. Enfeksiyonlar çoğu kez hayvanlarda gözlenirken nadiren insanlara da hayvanlardan geçebilir, bir zoonoz enfeksiyonudur. Yakın geçmişte 2002 SARS virüsü yine Uzak Doğuda Çinden kaynaklandı ve yayıldı. Bu SARS salgınında kediler ön plandaydı. Daha sonraki yıllarda Arap yarımadasında 2012 yılında develerden insanlara geçtiği gösterilen MERS virüsü enfeksiyonu görüldü. Yıllar içinde SARS ve MERS  koronavirüs enfeksiyonları geriledi ve yeni vaka saptanmadı.

 

En son Aralık 2019 başında Çin’in Wuhan şehrinde hayvansal ürünlerin satıldığı bir pazardan tam kaynağı bilinemese de bu odaktan bulaştığı kabul edilen yeni bir koronavirüsün (COVID-19), mutant bir suşun insanları enfekte ettiği saptandı. Mutant virüs demek daha önce bilinmeyen, dünyada olmayan yeni bir virüs tipi anlatır. Bu etkenin bulaştığı insanlarda Aralık 2019’un son haftasında klinik hastalık bulguları görüldü ve 31.Aralık.2019’da WHO yeni bir mutant korona virüsü gösterdi. Ocak 2020 ayında ise vaka sayısı Çin başta olmak üzere hızla arttı ve dünyanın farklı ülkelerinde de çok sayıda olmasa da yeni vakalar eklendi. Vaka sayısı bugün itibariyle 80.000 tanımlı vakaya ulaşmış ve yaklaşık 3000 civarında hasta kaybedilmiştir. Özetle, yeni mutant bir korona virüs suşu, kaynağı henüz tam belli değil, insandan insana da bulaşma riski mevcuttur. Bilinenler bugün bu düzeydedir. Maalesef halen enfeksiyon kaynağı kesin olarak bilinememektedir, gösterilememiştir.

 

Hastalığın kuluçka süresi ortalama 2-14 gün arasındadır. Hastalığın özelliklerine gelirsek ateş, halsizlik, kusma, daha sonraları öksürük, ishal ve sonunda da nefes darlığı gelişmekte ve hastaneye, bazı vakalar da yoğun bakım ünitelerine yatırılmakta, orada izlenmektedir. Bulaşma yolu yakın temas, hasta veya hasta olduğu düşünülen hayvanlarla yakın temas, hasta insanlarla yakın temas, damlacık yolu ile olduğu kabul edilmektedir.  Basit laboratuvar testlerinde viral enfeksiyona ait bulgular görülmekte, ilerleyen vakalarda solunum yetersizliği ile böbrek yetersizliği bulguları gelişmektedir. Hastalığın mortalitesi, yani ölüm oranı MERS vakalarından daha yüksek değildir. Bilinen vakalarla yaklaşık %10-12 oranındadır. MERS ise %22 mortaliteye sahiptir. Bugüne kadar olan vakalara bakıldığında hemen hemen tüm vakalar erişkindir, erkekler %70 oranındadır. Yaşlılarda, kronik hastalığı bulunanlarda mortalite ve yoğun bakıma yatma oranı daha yüksektir. Bugüne kadar COVID-19 virüsü ile enfekte çocuk vaka bildirimi oldukça az sayıdadır.

 

Tanısı, viral bazı testlerin yapılması, özel tetkiklerle olmaktadır. Ağır enfeksiyon bulguları ve solunum yetersizliği gösteren vakalarda  laboratuvar inceleme ile kesin tanı konulabilmektedir.

 

Tedavide spesifik özel bir ilaç bulunmamakta, genel enfeksiyon destek tedavileri yapılmaktadır. Özel bazı antiviral ilaçların kullanılabileceğine ait görüşler vardır. Bunlar ancak yoğun bakımdaki hastalarda kullanılabilir.

 

Korunmada yapılabileceklerimiz:

  1. Ellerimiz çok iyi bir şekilde su ve sabunla sık sık yıkanmalı
  2. Akut solunum yolu enfeksiyonu geçiren kişilerle temastan olabildiğince kaçınılmalı, ellerimiz sık sık iyice sabunlu su ile yıkanmalı
  3. Özel bir antiseptik, dezenfekatn olmasa da virüs etil alkole duyarlı görülmektedir. Ülkemizde yaygın kullanılan el dezenfektanları ve kolonya tercih edilebilir.
  4. Hasta olduğu düşünülen insanlardan uzak durulmalı, kalabalık yerlere mümkünsen gidilmemeli, zaruriyet varsa maske kullanılmalı
  5. Mümkünse öpüşme, el sıkılması, tokalaşma bir süreliğine olsun yapılmamalı
  6. öksüren, enfeksiyon şüphesi olanlara 1 m den daha fazla yaklaşılmamalı
  7. Çocuğunuz veya kendiniz hasta iseniz evde istirahat edilmesi, temasın engellenmesi, eğer seyehat sonrası bu durum gelişmişse sağlık otoritelerinin haberdar edilmesi uygun olacaktır.
  8. Grip aşınız yoksa en azından benzer bir diğer hastalıktan korunma indirek de olsa yararlı olabilir. Grip aşısının tamamlanması uygun olacaktır. grip, influenza hastalığı da benzer özelliktedir, ve aşı ile korunulabilir.
  9. Herkesin değebileceği, kullanabileceği araçlar, eşyalar, ortamlar, sık sık temizlenmeli, ortam sık sık havalandırılmalı
  10. Korunma amaçlı kullanılan maskeler gün sonunda atılmalı, tekrar tekrar kullanılmamalı, mümkünse cerrahi maskeler tercih edilmeli
  11. Beslenme düzenimize dikkat edilmeli, sağlıklı beslenilmeli
  12. Solunum yolu enfeksiyonu bulguları olan kişilerle sanki onlar bu virüsler hastaymış varsayılarak dikkatli olunmalı, önlemlerden taviz verilmemelidir. Uyanık olunmasında yarar vardır
  13. Gebelerden bebeklerine enfeksiyonun geçtiğinin bulgusu yoktur, gösterilememiştir. Olası risk doğum sonrası annenin hastalığı durumunda gözlenebilir. 
  14. Sağlık otoritelerinin T.C. Sağlık Bakanlığı, WHO, Dünya Sağlık Örgütü önerilerini dikkate alınmalı, panik yapılmamalı

 

Bu önemlerle korunulabilir, bilinen bir aşısı veya etkin, kanıtlı bir tedavisi bulunmamaktadır. Daha önceki SARS ve MERS vakalarına bakıldığında bir süre sonrasında bu koronavirüs enfeksiyonun da gerileyeceği tahmin edilebilir.

 

Güvenilir kaynaklar:

T.C. Sağlık Bakanlığı (www.sglik.gov.tr)

WHO, www.who.org

CDC, www.cdc.gov

www.thelancet.org - https://doi.org/10.1016/ S0140-6736(20)30183-5

      www.nejm.org

 

Son güneclleme: 30.Mart.2020, Prof.Dr.Emin Ünüvar – Çocuk Sağl. ve Hast. Uzmanı- Ataşehir-istanbul

 

Bu Makaleye Ait Dosyalar

Sınırlı Sorumluluk Beyanı
Web sitemizin içeriği, ziyaretçiyi bilgilendirmeye yönelik hazırlanmıştır. Sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir hekim tedavisinin ya da konsültasyonunun yerini alamaz. Bu kaynaktan yola çıkarak, ilaç tedavisine başlanması ya da mevcut tedavinin değiştirilmesi kesinlikte tavsiye edilmez. Web sitemizin içeriği, asla kişisel teşhis ya da tedavi yönteminin seçimi için değerlendirilmemelidir. Sitede kanun içeriğine aykırı ilan ve reklam yapma kastı bulunmamaktadır.© 2010 - 2020, Tüm hakları saklıdır. Gizlilik Sözleşmesi. Bu web sitesi CEOTECH tarafından yapılmıştır. Daha detaylı bilgi almak için lütfen tıklayınız.